Welkom 
Zoeken 
Signalement 
Geschiedenis 
Anatomie
De Wilde Kat
Een kat in huis 
Verzorging 
Voeding 
Op Reis 
Naar de Dierenarts 
Medisch
Voortplanting 
Fokken
Een Kitten
  ... En Dan ?
  Een raskat
    aanschaffen
  Kattenuitzet
  Naar Huis
  Kitten Voeding
  Op Eigen Benen
  Opvoeding
  Verzorging
  Kattentaal
  Kat en Kinderen
  Levensfases
  Identificatie
Rassen overzicht
Adressen 
Tips 
Spreekbeurten 
Disclaimer 
CatsGroove

Levensfases

Bij katten is volop wetenschappelijk onderzoek verricht naar de gevolgen die jeugdervaringen kunnen hebben op de gedragsontwikkeling. Daaruit bleek dat het gedrag in hoge mate wordt beïnvloed door positieve en negatieve prikkels vanuit de omgeving. Als bepaalde ervaringen achterwege blijven, kan dat zelfs tot gedragsstoornissen leiden.

Gedragswetenschappers onderscheiden verschillende fases in de ontwikkeling van een kitten tot volwassen kat.

Vegatatieve fase
Kittens komen na een draagtijd van gemiddeld negen weken volslagen hulpeloos ter wereld. Ze zijn doof en blind en helemaal afhankelijk van hun moeder. De eerste, vegetatieve, fase duurt ongeveer twee weken. In deze periode reageren de kittens niet bewust. Ze slapen, drinken en scheiden vervolgens ontlasting en urine af. Dit kunnen ze echter nog niet uit zichzelf: de moederpoes likt de buikjes van haar jongen vrijwel onophoudelijk om dit proces op gang te houden.

Levensfase 01Levensfase 02Levensfase 03

De kittens vinden de tepels door een aangeboren instinct dat u vanaf de geboorte tot ongeveer de tiende dag kunt waarnemen: de zoekdrang. Ze zwaaien met hun kopjes heen en weer terwijl ze in cirkeltjes rondkruipen. Zo vinden ze al snel een deel van het moederlichaam en even later ook de tepel. Onder het drinken trappelen hun voorpootjes met ritmische bewegingen tegen het gebied rond de tepel. Dit ‘melktrappen’ vormt de grondslag voor het latere, volwassen gedrag waarbij de kat op uw schoot ‘trappelt’. Tijdens de vegetatieve fase kunnen de kittens hun eigen lichaamstemperatuur nog niet op peil houden. Daarom liggen de kittens dicht tegen elkaar of tegen hun moeder aan te slapen. Raken ze dit lichaamscontact kwijt zonder het meteen terug te vinden, dan beginnen ze luid te miauwen.

De kittens kunnen in deze periode dus wel voelen, en ook ruiken. Onbewust lezen ze de geur (her)kennen van hun nest- en soortgenoten. Ze zijn dus ook in staat de geur te leren kennen van mensen. Als de fokker de kittens elke dag even vasthoudt, zullen ze ook mensen als hun ‘soortgenoten’ leren herkennen.

Bewustwording
In de volgende fase ontwikkelen zich de gehoor- en gezichtszenuwen. De oogjes en oortjes gaan gemiddeld tussen de twaalf en vijftiende dag open. De kittens kunnen dan achter nog niet duidelijk zien, maar onderscheiden alleen verschillen tussen licht en donker. Op de 21ste dag is hun gezichtsvermogen volledig ontwikkeld.

Levensfase 04Levensfase 05Levensfase 06

Vanaf de zestiende tot de achttiende dag wordt het reukvermogen van de kitten bewuster: ze beginnen hun broertjes, zusjes en moeder te besnuffelen.

Socialisatiefase
Meteen na de geboorte ondergaan alle dieren korte leerprocessen die erop gericht zijn soortgenoten en niet-soortgenoten te herkennen. Dit onderscheid is namelijk van belang om te kunnen overleven in de vrije natuur. Daar verlaten de jongen ongeveer op de 21ste dag voor het eerst van hun leven het nest. Hadden ervaringen van buitenaf tot dit moment weinig invloed, nu breekt voor hen een periode van leren aan. Dit leerproces is ook voor katten die niet in het wild leven van groot belang. Men noemt het de socialisatie periode.
Huiskatten moeten niet alleen gesocialiseerd zijn op soortgenoten, maar ook op dieet-soortgenoten zoals mensen en andere huisdieren. Bovendien moeten ze zoveel mogelijk kennis maken met zaken die in hun latere leven van belang zullen zijn, zoals huiselijke geluiden (stofzuiger, stereo-installatie, etc.). Een voorspoedige socialisatieperiode is voor een kitten een absolute voorwaarde om later een prettige huisgenoot te kunnen zijn.

Levensfases 3wk 07Levensfases 3wk 08Levensfases 3wk 09
Kittens van 3 weken oud

Wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat kittens zich ontwikkelen tot volkomen schuwe, wilde katten als ze tussen hun tweede en zevende levensweek geen enkel contact hebben met mensen. Wanneer na de zevende week alsnog toenadering tot de kittens wordt gezocht, loopt praktische elke poging tot wezenlijk contact op niets uit. Het enige wat rest is de kittens met veel geduld te temmen (als wilde dieren). Ze kunnen dan weliswaar hun angst voor mensen kwijtraken, maar een echte vriendschap is niet meer mogelijk. Onder contact wordt niet alleen verstaan het zien van mensen, maar ook het besnuffelen van mensen, het geaaid worden en vooral het spelen. Dit alles moet zowel met mannen, vrouwen en kinderen plaatsvinden. Heeft een kitten uitsluitend contact met vrouwen, dan zal ze later vaak een zekere angst voor mannen houden.

Inprenting is niet alleen belangrijk ten opzichte van mensen. Een jonge kat moet ook kennismaken met andere katten, voorwerpen, geluiden, uiteenlopende situaties en andere diersoorten. Heeft een kitten uitsluitend contact met mensen en niet (of onvoldoende) met andere katten, dan raakt ze te zeer op mensen gericht en kan ze zich later niet gedragen tegenover soortgenoten. Dit kan zich zelfs uiten in seksuele stoornissen en agressief gedrag.

Levensfases 4wk 10Levensfases 4wk 11Levensfases 4wk 12
Kittens van 4 weken oud. Ze spelen nog vooral met elkaar

Katten die in het wild leven, leren na hun derde week alles kennen waarmee ze in hun latere leven te maken zullen krijgen. Dat betekent dat ook uw katje in deze leeftijdsfase eigenlijk kennis zou moeten maken met alle mogelijke verschijnselen waarmee ze als volwassen kat geconfronteerd zal worden. In deze periode leert de jonge kat hoe ze zich moet gedragen ten opzichte van andere levende wezens. Dit is verreweg de belangrijkste periode in het leven van een kat. Nu wordt bepaald hoe het dier verder in het leven staat. Alles wat er in deze fase verkeerd gaat, is later slechts met heel veel moeite te herstellen. Alles wat goed gaat, zal daarentegen voor zorgen dat de kat een prima huisgenoot wordt met een prettige houding ten opzichte van volwassen, kinderen en dieren.

Levensfases 5wk 13Levensfases 6wk 14
Kittens van 5 weken oud Kitten van 6 weken oud