Welkom 
Zoeken 
Signalement 
Geschiedenis 
Anatomie
  Het Geraamte
  Biofeedback
   en Hersenen
  De Zintuigen
  Zenuwstelsel
  Spieren en
   Beweging
  Hart en
   Longen
  Spijsvertering
  Voortplanting
  Huid en Vacht
  Erfelijkheid
  Vachtkleuren
De Wilde Kat
Een kat in huis 
Verzorging 
Voeding 
Op Reis 
Naar de Dierenarts 
Medisch
Voortplanting 
Fokken
Een Kitten
Rassen overzicht
Adressen 
Tips 
Spreekbeurten 
Disclaimer 
CatsGroove

Hart en Longen

De kat heeft speciaal "ontworpen" hart en longen, aangezien hij een specifiek leven leidt. De kat leeft 'gewoon' en beheerst & plant zijn activiteiten, maar van de andere kant kan een kat behoefte hebben aan snelle energie-explosies. Wanneer de kat behoefte heeft aan zo'n energie-explosie, dan zorgen de zenuw- en hormonale stelsels ervoor dat het hart sneller gaat pompen. Zo wordt er bloed vanuit de hersenen en interne organen naar de spieren gepompt.

Doordat het bloed zuurstof (uit de longen) en voedingsstoffen (uit de organen) meevoert, wordt dit verspreid over het hele lichaam. De afvalstoffen worden via de longen of nieren uitgescheiden en de lever ontgift het lichaam.

Het beenmerg van de kat maakt het bloed aan en in 'noodgevallen' heeft de kat een voorraad bloed opgeslagen in de milt. De kat beschikt over een zogenaamd circulatiesysteem, dat (ingeademde) zuurstof, (uitgeademd) koolzuurgas en andere substanties naar de uithoeken van het kattenlichaam voert en afvoert.

Hart en Longen
Zoals bekend liggen ook bij de kat het hart en de longen in de borstholte. De borstholte wordt van de buikholte gescheiden door het middenrif; het middenrif houdt de negatieve druk in de borstholte in stand en zorgt ervoor dat de longen gevuld blijven.

Aderen
  • Slagaders: deze voeren het helderrode (zuurstofrijke) bloed uit de longen en de voedingsstoffen uit het spijsverteringssysteem van het hart naar het lichaam;
  • Aderen: deze voeren het donkere (zuurstofarme en koolzuurrijke) bloed en afvalstoffen terug naar de longen, de lever en de nieren;
  • Longslagader: deze voert gebruikt bloed naar de longen;
  • Longader: deze brengt vers bloed naar het hart.
Hart en Longen
Vergrootglas
Klik hier om de afbeelding te vergroten.
01. Voorhoofdsholten
Bij astma vatbaar voor ontstekingen
02.
Luchtpijp
03.
Slagader van de oksel
Verzorgt de voorpoot
04.
Longen
Nemen zuurstof op, geven koolzuur af
05.
Hart
06.
Longslagader
Voert bloed naar de longen
07.
Longader
Brengt ververst bloed naar het hart
08.
Lever
Brengt voedingsstoffen in de aderen
09.
Ingewanden
Hier worden water en voedingsstoffen geabsorbeerd
10.
Darmslagader
Verzorgt de achterpoten
11.
Voorste holle ader
Brengt bloed van het hoofd naar het hart
12.
Aorta
Grootste slagader
13.
Achterste holle ader
Brengt bloed van het lichaam naar het hart
14.
Middenrif
Scheidt hart en longen van de buikholte
15.
Milt
Opslag reservebloed
16
Nieren
Filteren gif uit het bloed
17.
Bloedstolsels hier kunnen verlaming veroorzaken

Het ademhalingssysteem
Zoals hierboven al is beschreven ademt de kat zuurstof in en koolzuurgas uit. De ingeademde lucht gaat via de neus (het reukcentrum) naar de luchtpijp en vanuit daar gaat de lucht via de twee bronchiën naar de longen. De lucht wordt rondom het reukcentrum gefilterd en verwarmd.
Eenmaal in de longen aangekomen, gaat de lucht via de vele gesplitste kanalen van de bronchiën naar de alveoli. Dit laatste zijn kleine blaasjes aan het einde van de bronchiënkanaaltjes.

MiawenMiauwen
Waarom kan een kleine kat wel miauwen en een grote kat niet? Dit komt doordat de keel van een kat verschillend gebouwd kan zijn.
Hoe spint een kat? Sommige wetenschappers beweren dat het spinnend geluid uit de voorste borstader komt. Hier ontstaan trillingen die door de luchtpijp naar buiten worden gebracht.

De bloedsomloop
In het gehele lichaam van een gemiddelde kat (van ca 5 kg) zit ongeveer 330ml bloed. Ook bij een kat zit er verschil in de bloeddruk: deze is het laagste in de aderen (pompen het bloed terug naar het hart) en de druk is het hoogste in de slagaderen (voeren het bloed van het hart af).

Hoe ontstaat nou eigenlijk de hartslag bij een kat?
Het hart pompt het bloed door de slagaders van het lichaam. Deze slagaders hebben elastische spierwanden en op het moment dat er bloed doorgepompt wordt, zetten de spierwanden uit en trekken ze samen. Dit uitzetten en samentrekken veroorzaakt het kloppende geluid van de hartslag.

De aderen hebben ook dunnere wanden, maar die beschadigen sneller. Deze aderen bevatten kleppen, zodat het bloed maar in één richting kan stromen, en ze hebben ook geen hartslag.


Het bloed verspreid in het lichaam
Een kattenlichaam bestaat uit verschillende delen en niet elk deel heeft evenveel bloed nodig. Hoe ziet deze verdeling eruit?
  • De hersenen hebben 15% tot 20% van het bloed nodig, ondanks dat de hersenen maar een klein gedeelte van het totale kattengewicht uitmaken;
  • Spieren die in rust zijn, krijgen ongeveer 30% tot 40% van het bloed.
  • De rest van het bloed gaat naar de interne organen en de rest van het lichaam.
Wanneer de kat bijvoorbeeld een achtervolging inzet, dan kan het zijn dat 90% van het bloed uit de organen en zelfs de hersenen naar de spieren gaat. De spieren hebben dan een optimale hoeveelheid bloed nodig om die achtervolging te kunnen waarmaken.

De zenuwen en hormonen reageren op de activiteiten van de kat en beheersen zo de toevoer van het bloed in elk deel van het lichaam. Ze doen de kleine slagaders uitzetten en verhogen daarmee de bloedtoevoer naar een bepaald gebied in het lichaam.

De samenstelling van het bloed
Bloed Cellen
Rode bloedcellen
30% tot 40% van het bloed bestaat uit rode bloedcellen, het grootste gedeelte bestaat uit geel plasma en de rest zijn witte cellen en plaatjes. De aanmaak van bloedcellen verschilt bij kittens en volwassen katten: bij kittens wordt dit in de lever & milt gedaan, bij volwassen katten in het beenmerg.

Plasma
Het gele plasma bevindt zich in het transporterende gedeelte van het bloed. Het voert voedingsstoffen (uit het spijsverteringssysteem) en afvalstoffen. De dikke darm absorbeert vocht en daardoor wordt het plasmaniveau op het juiste peil gehouden.

Zuurstof en Koolzuurgas
Zuurstof hecht zich in de rode bloedcellen aan een rood eiwit (hemoglobine) en deze samenhechting vormt exyhemoglobine.
Dit laatste is helderrood van kleur; daar dankt het bloed zijn rode kleur aan. De rode cellen brengen de zuurstof via de slagaders naar de lichaamscellen, waarna de zuurstof in de capillaire wanden van het celweefsel dringt.
Koolzuurgas dringt de aders in, hecht zich aan het rode eiwit (hemoglobine) en vormt methemoglobine. Dit is blauwrood van kleur.

De witte bloedcellen hebben vele functies:
  • Ze verdedigen het lichaam tegen bacteriën en parasieten;
  • Ze zuiveren wondjes;
  • Ze helpen immuniteit op te bouwen tegen infecties (ze maken dus anti-lichamen aan);
  • Ze ontgiften substanties die bij allergische reacties vrijkomen;
  • Bij verwondingen helpen de schijfvormige plaatjes bij het stollen van het bloed (er wordt een korstje gevormd).
Bloedtypes
Bij katten bestaan 3 bloedgroepen: A, B en AB. Het varieert per regio, maar de meeste katten hebben bloedgroep A. Groep AB komt zelden voor en is niet gebonden aan een ras. Sommige katten hebben diverse niveaus van bloedgroep B. Enkele voorbeelden hiervan zijn:
  • Exotische Korthaar (25%)
  • Cornish Rex (25%)
  • Brits Korthaar (50%)
  • Devon Rex (50%).
Enkele weetjes:
  • Bijna alle gewone katten in Zwitserland hebben groep A
  • In Engeland, Oostenrijk en Nederland heeft 97% van de katten bloedgroep A
  • Van alle katten in Duitsland heeft 94% groep A
  • In Italië heeft nog maar 89% bloedgroep A
  • In Frankrijk heeft 85% bloedgroep A
  • In Amerika en Nieuw-Engeland hebben bijna alle katten groep A, maar richting westkust daalt dit tot 95%
Bloedproblemen

Uitwendige oorzaken
Sommige stoornissen in het circulatiesysteem van de kat hebben een uitwendige oorzaak.
Een voorbeeld: Als een kat niet meer eet, kan de dikke darm weinig water absorberen. Doordat hier een tekort aan water ontstaat, kan het plasmaniveau niet op peil gehouden worden. Het lichaam heeft toch water nodig en zal dit elders uit het lichaam moeten halen, waardoor uitdroging het gevolg is.
Een ander voorbeeld is bloedarmoede: (tijdelijke) bloedarmoede kan ontstaan door vlooien, verwondingen, tumoren of maagzweren. Het aantal rode bloedcellen daalt en het beenmerg gaat dan nieuwe cellen produceren. Door ziekte kan de aanmaak van nieuwe cellen afnemen.
Soorten bloedarmoede die minder goed te genezen zijn, zijn nierproblemen, voedingstekorten, vergiftiging of het feline leukemia virus (FeLV).

Andere bloedproblemen die voor kunnen komen bij katten zijn:
  • Hemolytische bloedarmoede; kan veroorzaakt worden door de bloedparasiet Heamobartonella felis of door paracetamol;
  • Hemofilie; dit is een bloedziekte die bij katten gelukkig zelden voorkomt;
  • Hartafwijkingen; katten krijgen geen aderverkalking, maar kunnen welk afwijkingen aan de hartkleppen, hartspier of hartritmestoornissen krijgen;
  • Trombose; soms komt dit (gepaard met pijn en verlamming) in de achterpoten bij katten voor.

Het inwendige van het hart en de longen

Longslagaders & haarvaten
Zuurstofarm bloed wordt naar de longblaasjes gebracht, waar de zuurstof uit de ingeademde lucht wordt opgenomen.

Longaders
Het ververste bloed wordt teruggepompt naar het hart, dat op zijn beurt het bloed via de slagaders door het lichaam pompt. De zuurstof in het bloed dringt de cellen binnen en wordt uitgewisseld tegen koolzuur.

Aderen
Het zuurstofarme bloed wordt door de aderen teruggevoerd naar het hart en vervolgens pompt het hart dit bloed weer naar de longen.

De cirkel begint dan weer opnieuw

Hart01.
02.

03.
04.
05.
06.
07.
08.
09.
10.
11.
12.
Rechter kamer
Holle ader komt rechterboezem binnen
Voorste holle ader
Aorta
Longslagader
Achterste holle ader
Linkerboezem
Hartklep regelt de bloedstroom
Linkerkamer
Dikke hartspier
Kamertussenschot
Vet


De hartkamers
Bloed uit de longen komt de linkerboezem binnen, gaat langs de linkerkamer en de aorta pompt dit bloed door het lichaam.
Bloed uit het lichaam komt de rechterboezem binnen, gaat langs de rechterkamer en de longslagader pompt dit bloed naar de longen.

In de Longen
1.
Slagaderhaarvaatjes
2.
Aderhaarvaatjes
3.
Longblaasjes
4.
Alveolair Kanaal
5.
Longader
6.
Longslagader
7.
Bronchus



In de longen
De longblaasjes bij een 'normale' kat hebben een oppervlakte van ca 20 m2 en in deze longblaasjes wordt koolzuur vervangen door zuurstof.


Teksten door: Nathalie Laenen - Illustraties door: Alan Belmer